Utworzenie Babiogórskiego Parku Narodowego Piękno i wartość naukową przyrody na Babiej Górze dostrzegł jako pierwszy dr Hugo Zapałowicz, zasłużony badacz na polu eko­logicznej geografii roślin. Jego to dziełem jest monografia roślin­ności Babiej Góry, do dziś wysoko ceniona, mimo iż została opu­blikowana w 1880 r. Wzbudziła ona zainteresowanie przyrodników Babią Górą oraz przyczyniła się pośrednio do spopularyzowania Zawoi, stanowiącej punkt wypadowy dla wypraw na teren tego ma­sywu. Zapałowicz ma też wielkie zasługi dla rozwoju ruchu turys­tycznego w tym rejonie. W ich uznaniu zbudowanemu w 1906 r. schronisku na Markowych Szczawinach pod Babią Górą nadano jego imię. O potrzebie utworzenia na Babiej Górze terenów chronionych zabiegał w latach dwudziestych znany krajoznawca Kazimierz So­snowski, najżywszą jednak inicjatywę w tym kierunku wykazał Wła­dysław Midowicz, geograf i zamiłowany turysta, który w 1929 r. opublikował w czasopiśmie „Ochrona Przyrody" obszerny artykuł pt. Przyszły Park Narodowy na Babiej Górze. Na de charakterys­tyki fizjograficznej opisał on przyrodę Babiej Góry i dał szereg cen­nych wskazówek dotyczących ochrony flory i fauny, zagospodaro­wania lasów oraz planowania turystyki. Na mapie zamieszczonej w tej pracy Midowicz naniósł projektowane granice przyszłego parku. Tereny położone na północnych zboczach Babiej Góry stanowiły wówczas własność Akademii Umiejętności w Krakowie. Trzeba yło pokonać wiele trudności, zanim doprowadzono w marcu 1933 r. utworzenia na tych obszarach tzw. „Rezerwatu", o powierzchni 2,22 ha, który chronił ok. 400 ha lasów babiogórskich. Łącznie z terenami położonymi na zboczach południowych, stanowiącymi własność tzw. Komposesoriatu Orawskiego, na których już od 1928 r. prowadzona była gospodarka typu rezerwatowego, obszar objęty ochroną wynosił więc 1046,05 ha. Wszystkie te posunięcia nie zabezpieczały jednak lasów babiogórskich w dostatecznym stop­niu. Wielkie wyręby, jakie wykonane zostały w dolnym reglu, skło­niły Zarząd Główny Polskiego Towarzystwa Tatrzańskiego do złożenia w listopadzie 1934 r. uroczystego protestu przeciwko ta­kiej formie gospodarki na obszarach chronionych. Ze względów finansowych nie udało się jednak do 1939 r. wprowadzić jakich­kolwiek ograniczeń użytkowania lasów w tym rejonie. W okresie okupacji gospodarka leśna przyniosła lasom Babiej Góry dalsze dotkliwe szkody i dopiero po odzyskaniu wolności można było podjąć intensywne starania w celu zabezpieczenia przy­rody „Królowej Beskidów", jak często nazywa się Babią Górę. W pracach, mających na celu wytyczenie granic projektowanego Parku Narodowego, brał m.in. udział prof. Jan Walas, najlepszy wówczas znawca roślinności Babiej Góry. Ustawa powołująca do życia Babiogórski Park Narodowy wydana została 30 X 1954 r. Obszar parku liczy 1703,70 ha, przy czym lasy zajmują 1551,68 ha. Blisko 100 ha lasów stanowi jednak własność prywatną. Wyrąb drzewa w tych lasach dozwolony jest w bardzo ograniczonym roz­miarze. Na terenie rezerwatów częściowych, tj. na powierzchni ok. 625 ha, prowadzi się gospodarkę zmierzającą do przebudowy znie­kształconych drzewostanów. Dyrekcja Babiogórskiego Parku Narodowego, mieszcząca się początkowo w niewielkiej willi nad potokiem Skawica w Zawoi, została przeniesiona do okazałego stylowego budynku w Zawoi--Markowej, położonego w dolinie nad Markowym Potokiem. Z jej okien roztacza się wspaniały widok na północne zbocza Babiej Góry. W sprawach dotyczących wszelkich posunięć w obrębie rezerwa- tów ścisłych dyrektor parku zasięga opinii Rady Naukowej, złożonej, z przedstawicieli instytucji naukowych, działaczy ochrony przyrody,) delegatów władz terenowych i PTTK. Rada Naukowa co rokuj zatwierdza plany oraz przyjmuje sprawozdania z działalności parku. Przed Dyrekcją Babiogórskiego Parku Narodowego stoi szereg ważnych zadań. Pomaga ona w organizacji i przy przeprowadzaniu badań naukowych z najróżniejszych dziedzin. Trudnym problemem jest przebudowa zniszczonych lasów w dolnym reglu na stoku pół­nocnym. Wiele kłopotów przysparza także opanowanie ruchu tu­rystycznego, który od chwili otwarcia szosy do Zakopanego przez przełęcz Krowiarki wzrósł wielokrotnie. Zasługą dyrekcji było po­pieranie wszelkich poczynań prowadzących do opracowania planu zagospodarowania przestrzennego. Plan ten zabezpiecza najżywot­niejsze interesy Babiogórskiego Parku Narodowego i tym samym gwarantuje jego dalszą ochronę. Ostatnio zatwierdzono projekt za­gospodarowania przełęczy Krowiarki, głównej bramy wpadowej do parku, a także jej najbliższego otoczenia. Nadal jednak nie można podjąć decyzji budowy nowego schroniska na słonecznych, połud­niowych zboczach masywu w pobliżu przełęczy Krowiarki z moż­liwością dojazdu samochodowego i ze wspaniałym widokiem na Tatry. Pod względem krajobrazowym i klimatycznym tereny te mogą z powodzeniem konkurować z Gubałówką, obleganą każdej wiosny przez wczasowiczów z całego kraju.