A A A

CHARAKTERYSTYKA BABIEJ GÓRY

Położenie i rzeźbę masywu Babia Góra jest drugim co do wysokości masywem górskim w Pol­sce. Jej szczyt Diablak, będący kulminacją Beskidu Wysokiego, wznosi się do 1725 m n.p.m. Odosobniony masyw Babiej Góry, odcięty od zachodu i wschodu wyraźnymi przełęczami, Jałowiecką i Krowiarkami, opada ku pół­nocy w dolinę Skawicy, a ku południowi w kotlinę Orawy. Takie usytuowanie masywu wpływa w zasadniczy sposób na zaostrzenie warunków klimatycznych, które z kolei decydują o charakterze przyrody masywu. Chcąc dostać się na Babią Górę od zachodu, np. z grupy Pilska, musimy zejść z Mędralowej na Przełęcz Jałowiecką (1017 m), stam­tąd bowiem zaczyna wznosić się główny grzbiet masywu Babiej Gó­ry, stromo opadający ku północy, a łagodnie ku południowi. Pierw­szą jego kulminacją jest Mała Babia Góra, nazywana także Cylem (1517 m). Następnie grań obniża się do przełęczy Brony (1406 m) i ponownie wznosi do najwyższego już punktu, jakim jest Diablak (1725 m). Między Broną a Diablakiem znajduje się głęboki kocioł lodowcowy zwany Kamienną Dolinką. Stromo opadające jej ściany -to Kościółki. Na wschód od szczytu grań obniża się bardzo łagodnie poprzez słabo zaznaczone wyniesienie Główniaka (1619 m) ku Kępie (1521 m) i Sokolicy (1367 m). Dalej grzbiet masywu opada stromo ku prze­łęczy Krowiarki (986 m). Przedłużeniem masywu Babiej Góry ku wschodowi jest pasmo Policy (1367 m). Główny grzbiet Babiej Góry to łagodny, ku południowi wy­gięty łuk bez żadnych wyraźniejszych bocznych odgałęzień. Masyw Babiej Góry - szkic sytuacyjny; linią przerywaną zaznaczono gra­nice Babiogórskiego Parku Narodowego Następstwem ukośnego układu warstw piaskowcowych jest znacz­na różnica w ukształtowaniu zboczy północnych i południowych. Warstwy piaskowca, wietrzejące od czoła, dają mnóstwo rumoszu, którym zasłane są północne, podszczytowe zbocza. Wypełniony gru­bym rumoszem skalnym jest ogromny kocioł położony na północny zachód od Diablaka, spod zboczy Kościółków spływa kamienisty jęzor, częściowo już porośnięty kosodrzewiną, a pod Sokolicą wiel­kie bloki skalne, odrywając się od czoła warstw piaskowcowych, staczają się w przerzedzony tu silnie las. Lawina głazów, które ode­rwały się poniżej Diablaka, sunie stale w dół dnem wyraźnego żlebu. Sięga on poprzez cale piętro kosodrzewiny głęboko w bór świerko­wy, powodując najsilniejsze w całym masywie obniżenie górnej granicy lasu. Istnieje też wiele obrywów mniejszych, które zostały opanowane w pełni przez roślinność. Przed kilku laty powstały dwa groźne obrywy przy szlaku z Czatoży do schroniska na Marko­wych Szczawinach. Stała dalsza erozja utrudnia roślinności opano­wanie tych stromizn. W środkowej części północnych zboczy masywu widoczne są wyraźne półki skalne, które powstają w miejscach, gdzie odsłonię­te zostały twardsze warstwy piaskowca. Dalszą charakterystyczną cechą zboczy północnych są rowy roz-padlinowe, równoległe do osi masywu, występujące zarówno pod granią, jak i na zboczach. Widać je pod Kępą, dobrze zarysowane są także poniżej tzw. Izdebczysk ponad przełęczą Brona. Wyraźna rozpadlina znajduje się przy Górnym Płaju między Sulowymi Szcza­winami a Słonowym Potokiem, a dwie dalsze ponad Żarnówką. Południowe zbocza masywu opadają łagodnie. Wynikiem erozji jest tam jedynie kilka ostro wciętych dolin potoków, z których naj­głębsza znajduje się po stronie słowackiej. Dnem jej płynie potok Polhoranka.